Skip links

تاثیر خشونت خانگی بر کودکان

بسیاری از کودکان در کنار مادر خود قربانی خشونت خانگی می‌شوند. این موضوع به سلامت روانی و جسمانی آن‌ها آسیب وارد کرده و منجر به مشکلات کوتاه و بلند مدتی مانند مشکل در روابط بین‌فردی، افسردگی، اضطراب، بزهکاری و رفتارهای پرخطری همچون سوءمصرف مواد و بی بند و باری در روابط جنسی می‌‎شود. کودکانی که شاهد انواع خشونت خانگی بوده‌اند، وقتی به سنین پیش از دبستان می‌رسند متناسب با اقتضائات سنی‌ خود رفتار نکرده و به سال‌های کودکی عقب‌گرد می‌کنند. به‌طور مثال شب ادراری دارند، انگشت شست‌شان را می‌مکند و گریه‌های طولانی و بی وقفه دارند. همچنین ممکن است به سختی خوابشان ببرد، به طور مکرر از خواب بپرند، دائما به مادر خود بچسبند، هنگام غیبت مادر بی‌قراری و گریه کنند و اضطراب جدایی شدیدی را نشان دهند.

تاثیر خشونت خانگی بر کودکان در سنین مدرسه

تاثیر انواع خشونت خانگی بر روی کودکان در سنین مختلف، متفاوت است. در سنین مدرسه، این کودکان خودشان را به خاطر خشونتی که در خانوادۀ آن‌ها وجود دارد، سرزنش کرده و گناهکار می‌دانند. فرزندی که شاهد کتک خوردن مادر از پدر بوده و درماندگی مادر زیر بار کتک‌های پدر را دیده‌است، خود را مقصر این درماندگی و حالِ بد مادر می‌داند و ممکن است این احساسات را بدنی کرده و به شکل سردرد و معده درد و سایر دردهای بدنی نشان‌دهد.

عزت نفس کودکان قربانی خشونت خانگی آسیب می‌بیند، افت تحصیلی پیدا می‌کنند و در فعالیت‌های آموزشی مدرسه مشارکت نمی‌کنند. آن‌ها در پیدا کردن دوست به مشکل بر می‌خورند و به خاطر رفتارهای پرخطری که انجام می‌دهند معمولا به دردسر می‌افتند. این کودکان به راحتی دعوا به راه می‌اندازند و کتک می‌خورند، یا به سمت انجام کارهای ممنوعه مثل استعمال سیگار و دخانیات می‌روند.

پسران نوجوانی که شاهد خشونت خانگی بوده‌اند، معمولا برون‌ریزی‌های منفی دارند و رفتارهای پرخطر زیادی از خود نشان می‌دهند. آن‌ها با اعضای خانواده یا هم کلاسی‌هایشان دعوای کلامی و فیزیکی راه می‌اندازند، به سمت انجام کارهای غیرقانونی مثل فروش مواد مخدر، دزدی، مصرف مواد، روابط جنس پرخطر و … گرایش پیدا می‌کنند و به تبع آن با قانون به مشکل بر می‌خورند.

در مقابل، دختران این نشانه ها را بیشتر به صورت افسردگی، خلق پایین، عزت نفس پایین، دوست نداشتن خود، احساس بی‌ارزشی، داشتن تصویر بدنی منفی از خود و به تبع آن بی اشتهایی یا پراشتهایی عصبی و مشکل در دوست یابی از خود نشان می‌دهند.

انواع خشونت خانگی تاثیرات بلند مدتی روی فرزندان ما دارد. آن‌ها در بزرگسالی به احتمال بیشتری وارد روابط ناهنجار می‌شوند و نقش قربانی به خود می‌گیرند و یا حتی ممکن است خودشان در روابط آینده دست به خشونت بزنند. مثلا پسری که شاهد مورد خشونت قرار گرفتن مادرش بوده است در آینده به احتمال بیشتری همسرش را مورد خشونت (از هر نوعی) قرار می‌دهد، و یا دختری که شاهد مورد خشونت قرار گرفتن مادرش بوده است به احتمال بیشتری در آینده قربانی انواع خشونت شده و نقش قربانی را می‌پذیرد. همچنین این کودکان در آینده بیشتر دچار مشکلات سلامت روانی و جسمی از جمله افسردگی، اضطراب، پرخاشگری، عصبیت، عزت‌نفس پایین، دیابت، مشکلات قلبی و … می‌شوند.

با توجه به آنچه گفته شد، باید این نکته را در نظر بگیریم که هر کودکی به شیوه ای متفاوت به خشونت خانگی پاسخ می‌دهد. کودکان هرگز آنچه در خشونت خانگی اتفاق می‌افتد را فراموش نمی‌کنند، بنابراین باید هر چه زودتر یاد بگیرند چطور با آنچه که اتفاق افتاده کنار بیایند تا آسیب‌های روانی و جسمی ناشی از این موضوع را کاهش دهند.

من به عنوان والد چه کاری می توانم برای بهبود فرزندم انجام دهم؟

>> به فرزندتان کمک کنید احساس امنیت کند. در یک رابطه ناهنجار که کودک شاهد خشونت خانگی است، بهترین کار خروج از رابطه یا فاصله گرفتن از آن است. با فرزندتان از ترس‌هایش صحبت کنید و به آنها یادآوری کنید که آنها مقصر این اوضاع نیستند. با آنها درباره اتفاق‌هایی که افتاده و احساس‌اش نسبت به آن‌ها صحبت کنید تا بتوانند روایتی منسجم در ذهن خود بسازند، به این ترتیب هیجانات او تعدیل شده و خود را مقصر نخواهد دانست. 

>> با فرزندتان درباره روابط سالم صحبت کنید. کودکان از طریق مشاهده یاد می‌گیرند. آنها می‌توانند از طریق مشاهده الگوی ارتباطی ناهنجار و خشونت‌آمیز والدین، آن سبک از رابطه را یاد بگیرند و در آینده وارد روابط این چنینی شوند. پس به کودک خود شناسه‌های یک رابطه سالم را معرفی کنید تا رابطه فعلی شما را الگوی روابط آتی خود قرار ندهد.

>> با فرزندتان درباره حد و مرزها صحبت کنید. با او درباره مرزهای بدن و حقوقی که دارد حرف بزنید، اینکه بدن او برای خودش و در کنترل اوست. به او توضیح دهید هیچ‌کس اجازه ندارد به او ناسزا بگوید یا کتک‌اش بزند و بدون رضایت او به بدنش دست بزند و به مرزهای آن تعرض کند. همچنین توضیح دهید که در مقابل او هم حق ندارد به مرزهای دیگران تعرض کند.

>> تا حد امکان سیستم حمایتی و خدمات حرفه‌ای مناسب برای فرزندتان فراهم کنید. در گروه‌های درمانی مربوط به انواع خشونت‌های خانگی شرکت کنید و او را به دوره‌های تقویت عزت نفس، خودآگاهی، تربیت جنسی و … بفرستید. همچنین می‌توانید از روانشناس و مشاور کمک بگیرید تا فرزندتان بهبود پیدا کند و کمترین آسیب را ببیند.

نوشتن کامنت