Skip links

والدین کودکان مبتلا به اوتیسم و احساس گناه

«احساس گناه» یک شمشیر دو لبه است و همانقدر که می‌تواند محرک رفتارهای سازنده باشد، ممکن است ما را به سمت تخریب و انجام کارهایی که در نهایت به نفع‌مان نیست نیز سوق دهد. والدین کودکان مبتلا به اوتیسم بیش از والدین کودکان نرمال و حتی والدین کودکان مبتلا به سایر اختلالات در معرض چنین احساسی قرار می‌گیرند. این موضوع از یک طرف به دلیل آن است که هنوز دقیقا مشخص نیست که چه عاملی باعث ابتلای یک فرد اوتیسم می‌شود و از این رو ممکن است والدین هر کاری که در گذشته انجام داده‌اند را علت ابتلای فرزندشان به این اختلال بدانند، و از طرف دیگر به دلیل بار مسئولیت تصمیمات مهمی است که این والدین در طول رشد کودکان اوتستیک و گاها بزرگسالی آن‌ها بر عهده دارند و تصور ناکافی بودن تلاش‌هایشان برای بهبود کیفیت زندگی و عملکرد فرزند اوتیستیک آن‌ها است.

سر و کله زدن مداوم با احساس گناه، نشخوارهای فکری و افکار انتقادی همان لبۀ تیز شمشیر «احساس گناه» است که می‌تواند برای والدین این کودکان بسیار اضطراب‌زا و ناتوان‌کننده باشد. اگر شما هم همیشه یا گاه و بی‌گاه با این افکار و احساسات دست به گریبان هستید، لازم است چند مسئله را به خودتان یادآوری کنید:

  • شما مقصر ابتلای فرزندتان به اوتیسم نیستید

برخلاف آن‌چه احتمالا تصور می‌کنید، دانش ما درباره اختلال طیف اوتیسم بسیار کم‌عقبه و هچنان سرشار از ابهام است. سال‌های زیادی از انجام پژوهش‌های جدی حول محور این اختلال نمی‌گذرد و از آن‌جا که علل ابتلا به اوتیسم تا امروز ناشناخته باقی مانده، بسیار محتمل است که شما خودتان را مقصر ابتلای فرزندتان به این اختلال بدانید و از این بابت خودتان را بابت موضوعی که تحت کنترل‌ شما نیست سرزنش کنید. به یاد داشته باشید که انتقاد کردن از اشتباهات گذشته یا فرضیه پردازی دربارۀ سهل‌انگاری خودتان و همسرتان هیچ کمکی به شما و فرزندتان نخواهد کرد و در نهایت انرژی روانی شما را تحلیل خواهد برد.

  • خودتان را فراموش نکنید

کودک شما نیازهای ویژه دارد و بدیهی است که بخشی از وقت‌تان به طور کامل به رسیدگی به او اختصاص یابد. این واقعیت ممکن است توجه شما را از خودتان، سلامتی و نشاط‌تان منحرف کند و باعث خستگی و کلافگی شما شود. حتی بهترین والدینی که می‌شناسید هم نمی‌توانند تمام روز را صرف فرزندشان کنند و هچنان شاداب، سالم و پرانرژی بمانند. بنابراین ضمن پذیرش واقعیت زندگی خود به عنوان والد یک کودک مبتلا به اوتیسم و نیاز ویژه‌اش به رسیدگی و چالش‌های احتمالی‌اش، تلاش کنید زمانی برای فراغت و استراحت به دور از کودک‌تان و پرداختن به فعالیت مورد علاقه‌تان یا حتی هیچ‌کاری نکردن در نظر بگیرید. اگرچه کودک‌تان عضوی از خانواده است و رفع نیازها، توانبخشی و آموزش او سهم ویژه‌ای از بودجه‌تان را طلب می‌کند، اما شما هم حق دارید بخشی از درآمدتان را بدون عذاب وجدان صرف تفریح و خریدهای شخصی‌تان کنید.

  • خودتان را مقایسه نکنید

اگرچه ارتباط داشتن با خانواده‌هایی که مثل شما فرزند اوتیستیک دارند می‌تواند بسیار امیدوارکننده و الهام‌بخش باشد، اما باید مراقب باشید که در دام مقایسه کردن خود و فرزندتان با آن‌ها و احساس گناه ناشی از آن نیفتید. قیاس خدمات، آموزش‌ها و حمایت‌هایی که خانواده‌های دیگر برای فرزندشان فراهم می‌کنند با آنچه در زندگی شما رخ می‌دهد اساسا قیاسی غلط است. روشن است که شما نمی‌خواهید فرزندتان را از بهترین شرایط درمانی و آموزشی محروم کنید، اما هرگز از منابعی که دیگران در اختیار دارند به‌طور کامل اطلاع ندارید. بنابراین از فرصت ارتباط با والدین کودکان مبتلا به اوتیسم برای قوت‌قلب و دریافت حمایت استفاده کنید اما مراقب قیاس‌های مخرب در این فضا باشید.

  • همیشه روش‌های دیگری وجود دارد

به محض دریافت تشخیص اوتیسم با حجم زیادی از توصیه‌ها، خدمات، روش‌های توانبخشی، پروتکل‌های درمانی، ابزارهای آموزشی و حتی رژیم‌های غذایی مواجه خواهید شد که همۀ آن‌ها نه اثربخش است و نه لزوما مناسب کودک شما. دنبال کردن و بها دادن به همۀ آن‌ها هر والدی را سردرگم و هر کودکی را کلافه خواهد کرد. به عنوان یک اصل همیشه در نظر داشته باشید که ثبات و روتین یک نیاز ضروری برای کودک شماست و هر نوع مداخله‌ای باید با در نظر گرفتن این موضوع سنجیده شود. لزوم توجه به مداخلات زودهنگام نباید شما را مضطرب کرده و در ورطۀ‌ امتحان کردن هر روش جدیدی که در گروه‌های تلگرامی برای‌تان فوروارد می‌شود بیاندازد. مثل هر انسان دیگری، پیشرفت فرزند شما نیز در طول زمان اتفاق خواهد افتاد و بهتر است در این مسیر به درمانگر کودک‌تان اطمینان کنید، او را از تنش آزمون و خطاهای غیرضروری و خودتان را از افکار مربوط به قصور و احساس گناه ناشی از آن دور نگه دارید.

  • از گروه‌های حمایتی غافل نشوید

اگر در شهرهای بزرگ زندگی می‌کنید، حتما گروه‌های حمایتی و رویدادهای مربوط به خانواده‌های کودکان مبتلا به اوتیسم وجود دارند که منبع ارزشمندی برای تعامل و دریافت حمایت‌ روانی هستند. اگر در ساختمان محل زندگی‌تان، خانواده خودتان و همسرتان، دوستان نزدیک‌ و همکاران‌تان شما تنها فردی هستید که صاحب فرزند اوتیستیک است، در گروه‌های حمایتی رشتۀ پیوندی به نام اوتیسم شما را در کنار هم قرار می‌دهد. اگر فرزندتان به‌تازگی تشخیص اوتیسم دریافت کرده و برای پیمودن مسیر جدید زندگی‌تان سردرگم هستید، این گروه‌ها برای پذیرش و کنار آمدن با این موضوع به شما کمک می‌کند و این امکان را به شما می‌دهد تا با دیدی روشن بتوانید مداخلات تخصصی که در شهر محل زندگی‌تان وجود دارد را بررسی کنید.

نوشتن کامنت