Skip links

تشخیص و درمان اختلال اضطراب فراگیر

تشخیص اختلال اضطراب فراگیر

اختلال اضطراب فراگیر یکی از شایع ترین انواع اختلالات اضطرابی است که علامت اصلی آن دل‌مشغولی و نگرانی پیوسته در مورد آینده و انتظار برای اتفاق افتادن یک وضعیت نگران‌کننده است. عنصر اصلی این اختلال نگرانی در مورد یک موضوع نامشخص است. فرد مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر، نگرانی بسیار زیادی نسبت به بسیاری از موضوعات و احساس اضطراب دائم دارد. به سرعت نگرانی تنها چیزی می‌شود که فرد می‌تواند به آن فکر کند و این افکار تبدیل به مرکز زندگی فرد می‌شود. اگرچه هر کسی ممکن است نسبت به موضوعاتی در دوره‌هایی از زندگی نگران شود، این نگرانی‌ها غالبا زندگی روزمره را مختل نمی‌کنند یا به مدت طولانی دردسر ساز نمی‌شوند، اما مبتلایان به اختلال اضطراب فراگیر هر روز منبعی برای اضطراب دائم و نگرانی دارند که بر زندگی آنها مسلط است. برای بعضی‌ها این ترس دائم وجود دارد که هر لحظه اتفاق بدی رخ خواهد داد. مبتلایان به این اختلال، حتی بدون هیچ نشانه‌ای، انتظار بدترین‌ها را دارند و نسبت به پول، سلامتی، خانواده یا کار خود به شدت نگران هستند.

تفاوت میان نگرانی، استرس و اضطراب چیست؟

نگرانی زمانی روی می‌دهد که ذهن شما درگیر افکار منفی، نتایج غیرقابل اطمینان و یا اموری می‌شود که ممکن است به درستی پیش نروند. نگرانی معمولا به شکل افکار مکرر و وسواسی بروز می‌کند. در واقع نگرانی، مولفه‌ی ادراکی اضطراب است. به زبان ساده‌تر، نگرانی فقط در فکر و ذهن شما روی می‌دهد، نه در جسم‌تان. استرس یک واکنش فیزیولوژیک مرتبط با حادثه‌ای بیرونی است. برای اینکه یک سیکل از استرس شروع شود، باید یک عامل برانگیزانندۀ  استرس وجود داشته باشد. و اما اضطراب! تا این‌جا فهمیدیم که استرس و نگرانی از نظر ذهنی یا جسمی بودن با هم متفاوت‌اند و علائم خاص خود را دارند. اما اضطراب هم جنبه‌ی ادراکی (نگرانی) و هم واکنش فیزولوژیکی به دنبال دارد (استرس). یعنی ما اضطراب را هم در ذهن و هم در جسم خود تجربه می‌کنیم. اضطراب اتفاقی است که زمانی روی می‌دهد که شما با نگرانی و استرس فراوانی دست و پنجه نرم می‌کنید.
خوب است به تفاوت میان ترس و اضطراب نیز بپردازیم. ترس ناشی از خطری است که در خارج وجود دارد و موضوع آن معین است، در حالی که اضطراب موضوعی معین ندارد و مبهم است.
همه انسان ها در زندگی خود دچار اضطراب می‌شوند اما اضطراب مزمن و شدید که مختل کننده عملکرد و زندگی فرد باشد اضطراب بالینی نام‌گذاری می‌شود.

علائم اختلال اضطراب فراگیر

>> تحریک‌پذیری زیاد و گوش به زنگی: این افراد عموما منتظر شنیدن خبرهای بد هستند و با کوچکترین محرکی در محیط، جا می‌خورند
>> نگران شدن از نگرانی‌ها: فرد از اینکه تا این حد نگران است، نگران می‌شود
>> عدم تحمل ابهام: اگر نکاتی مبهم و حل نشده باقی بماند فرد را دچار اضطراب زیادی می‌کند
>> دشواری در کنترل نگرانی‌ها
>> مختل شدن برخی عملکردهای روزمره و احساس پریشانی
>> نقص در عملکردهای اجتماعی: برای مثال رها کردن کار یا دانشگاه و… به علت احساس اضطراب شدید
بسیاری از افراد مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر از تنش عضلانی در ناحیه گردن، پشت و شانه‌ها رنج می‌برند. علائم جسمی دیگری که اغلب به همراه اختلال اضطراب فراگیر وجود دارد، عبارت است از:
>> لرزیدن
>> تیک
>> سردرد
>> تحریک پذیری
>> عرق کردن
>> گر گرفتگی
این بیماران اغلب در تمرکز مشکل دارند و تمام وقت احساس خستگی می‌کنند و به راحتی از جا می‌پرند. بیشتر این بیماران آرامش ندارند و از بی‌خوابی رنج می برند. حفظ شغل، ماندن در یک رابطه یا نگه داشتن دوستان برای آن دشوار است. بسیاری از بیماران مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر از افسردگی، اختلال پانیک و سوء مصرف مواد نیز رنج می‌برند. این اختلال موجب می‌شود تا فرد احساس تنهایی و خارج از کنترل بودن کند.

درمان اختلال اضطراب فراگیر

در صورتی که علائم و نشانه‌های ذکر شده به مدت حداقل ۶ ماه در بیشتر روزها و دربارۀ وقایع و فعالیت‌های مختلف وجود داشته باشد و تحت تاثیر مصرف دارو یا بیماری پزشکی دیگری (مانند پرکاری تیروئید) نباشد، باید برای دریافت تشخیص تخصصی به روان‌شناس بالینی یا روان‌پزشک مراجعه کنید.
برای درمان اختلال اضطراب فراگیر دو گزینۀ شناخته‌شده وجود دارد: درمان روانشناختی و دارودرمانی. هر وقت متخصص سلامت روان اطلاعات دقیقی درباره علائم، سابقه دارویی و سلامت عمومی شما بدست بیاورد، درباره گزینه‌های درمان با شما صحبت خواهد کرد. مهم است که او درباره همه علائم و احساسات شما در بازه‌های زمانی گوناگون اطلاعات داشته باشد.

روان‌درمانی
در روان‌درمانی با آموزش مهارت‌های مقابله‌ای، به بیمار کمک می‌شود تا احساس اضطراب و افسردگی خود را مدیریت کند. روش های زیر از روش‌های رایج در درمان اختلال اضطراب فراگیر هستند:

>> درمان شناختی – رفتاری (CBT): این روش رایج‌ترین روش روان‌درمانیِ اختلال اضطراب فراگیر است. در این روش به بیمار در شناخت اضطراب و راه‌های مقابله با آن کمک می‌شود. در این نوع از درمان تلاش می‌شود با آموزش تکنیک به فرد و سپس بررسی شناختی و به چالش کشیدن شناخت‌های فرد در مورد موقعیت‌هایی که باعث اضطراب او می‌شود، میزان اضطراب فرد را کاهش داد. همانگونه که گفته شد، افراد مبتلا به این اختلال به صورت واضح و مشخص نگران یک موقعیت خاص نیستند، بلکه یک نگرش همراه با اضطراب نسبت به آینده و حوادث پیش رو دارند. از طریق درمان شناختی – رفتاری تلاش می‌شود که این نگرش اضطراب‌آور فرد که ممکن است ناشی از یادگیری و تجربه باشد به چالش کشیده شود و نگرش درست به جای آن بنشیند.
>> روان درمانی حمایتی: در این روش به بیمار در غلبه بر اضطراب قوت قلب داده می‌شود. جلسات مشاوره بر ارائه راهکارهای مقابله‌ای و مدیریت استرس متمرکز است. از این راهکارها می‌توان در شرایط استرس‌زای روزانه استفاده کرد. در این بخش هدف ما، آموزش مجموعه از تکنیک‌ها به فرد است که نه فقط برای درمان این اختلال بلکه فرد می‌تواند به عنوان یک سبک برای کاهش اضطراب روزمره از آن استفاده کند، دو تکنیک عمده شامل آرمیدگی تدریجی و مراقبه است. روش اول آرمیدگی، تدریجی است که یک یا دوبار در روز، حداقل به مدت ده دقیقه انجام می‌شود. در این تمرین که با عضلات بدن و شل کردن و سفت کردن آن ها سر و کار داریم این فرض وجود دارد که بدن انسان در پیروی از ساختار نورون که دو فعالیت متضاد را به طور هم‌زمان انجام نمی‌دهد، نمی‌تواند در یک لحظه هم مضطرب و هم آرمیده باشد. آرمیدگی نظام پاسخی را درگیر می‌سازد و با برانگیختگی ناشی از اضطراب رقابت می‌کند.
روش دیگر مراقبۀ عادی است و دو بار در روز به مدت ۲۰ دقیقه انجام می‌شود. این مراقبه با جلوگیری از افکاری که تولید اضطراب می‌کنند، موثر واقع می‌شود. مراقبۀ آرمیدگی که فنی جدا محسوب می‌شود و جلوی اضطراب را می گیرد ولی افکار مشوش را دست نخورده باقی می‌گذارد،  می‌تواند همراه با این مراقبه به صورت مکمل عمل کند.

دارودرمانی
در درمان این اختلال از دو نـوع درمان دارویی استفاده می‌شود: ضد افسردگی‌ها و بنزودیازپین‌ها. مشخص شده است که هر دو دارو در درمان اختلال اضطراب فراگیر بسیار موثرند. اما مانند هر دارویی نسبت به عوارض جانبی این داروها هوشیار باشید. اگر حساسیت دارویی دارید، حتما با پزشک صحبت کنید. پزشک شما می‌تواند عوارض دارویی را حذف یا به حداقل برساند. اگر از علائم دیگر افسردگی یا اضطراب رنج می‌برید، حتما با پزشک صحبت کنید. داروهایی هستند که می‌توانند ضمن درمان علائم اختلال اضطراب فراگیر، علائم اختلالات دیگر را نیز بهبود ببخشند. اگر درحال حاضر مواد مخدر یا الکل مصرف می‌کنید با پزشک در میان بگذارید، چرا که ممکن است با داروهای دیگر تداخل داشته باشد و به بدتر شدن حال شما منجر شود.

نوشتن کامنت